Przez druty, kraty i kajdany to wspomnienia autora począwszy od okresu przedwojennego, następnie partyzanta NSZ, aż do lat pięćdziesiątych. Autor najpierw żołnierz kampanii wrześniowej 1939 r., następnie partyzant NSZ, przez cały czas walczył przeciw wspólnym wrogom Polski. Cechowała go duża odwaga, stąd kilkakrotnie uciekał z niewoli i z więzień najpierw Niemcom, potem Sowietom, a na końcu uciekł nawet konwojowany przez UB. Po tej ostatniej ucieczce zachowały się kajdanki, w których zbiegł.